آموزش بررسی فضای دیسک VPS با ncdu (راهنمای کامل)

مدیریت فضای دیسک در سرور مجازی (VPS) یکی از مهم‌ترین کارهایی است که باید برای حفظ عملکرد و پایداری سرور انجام دهید. اگر فضای دیسک پر شود، ممکن است سایت‌ها از دسترس خارج شوند، سرویس‌ها متوقف شوند و حتی داده‌ها آسیب ببینند.

در این مقاله یاد می‌گیرید چگونه با استفاده از ابزار ncdu به‌سادگی فضای دیسک VPS خود را بررسی و مدیریت کنید.

ncdu چیست؟

ncdu (NCurses Disk Usage) یک ابزار خط فرمان در لینوکس است که برای بررسی میزان استفاده از فضای دیسک طراحی شده است. برخلاف دستور du که خروجی ساده دارد، ncdu یک رابط تعاملی ارائه می‌دهد که کار با آن بسیار راحت‌تر است.

• نمایش لحظه‌ای میزان استفاده از دیسک
• رابط کاربری تعاملی
• مرتب‌سازی فایل‌ها بر اساس حجم
• شناسایی سریع فایل‌های حجیم
• امکان حذف فایل‌ها

چرا بررسی فضای دیسک VPS مهم است؟

مانیتور کردن فضای دیسک به شما کمک می‌کند:

• از کرش کردن سرور جلوگیری کنید
• عملکرد سرور را بهبود دهید
• از خراب شدن داده‌ها جلوگیری کنید
• فایل‌های اضافی را شناسایی کنید

نصب ncdu روی سرور

Ubuntu / Debian

sudo apt install ncdu

CentOS / Fedora

sudo yum install ncdu

Arch Linux

sudo pacman -S ncdu

نحوه بررسی فضای دیسک با ncdu

اجرای ncdu

برای بررسی کل سرور:

ncdu /

برای بررسی یک مسیر خاص:

ncdu /home

آشنایی با محیط ncdu

بعد از اسکن، لیستی از پوشه‌ها بر اساس حجم نمایش داده می‌شود. پوشه‌ها و فایل‌های حجیم در بالای لیست قرار می‌گیرند و به‌راحتی قابل شناسایی هستند.

کلیدهای کاربردی

• ↑ / ↓ → جابجایی بین فایل‌ها
• Enter → ورود به پوشه
• ← → بازگشت
• s → مرتب‌سازی بر اساس حجم
• n → مرتب‌سازی بر اساس نام

حذف فایل‌ها

برای حذف فایل‌ها در محیط ncdu کافی است کلید زیر را فشار دهید:

d

هشدار: در حذف فایل‌های سیستمی دقت کنید.

نکات حرفه‌ای

اجرا با دسترسی روت

sudo ncdu /

با این کار همه مسیرها بدون محدودیت بررسی می‌شوند.

بررسی مسیرهای خاص

ncdu /var

این مسیر معمولاً شامل لاگ‌ها و کش است و سریع پر می‌شود.

مقایسه ncdu با du

ویژگی	ncdu	du
رابط کاربری	تعاملی	ساده
سرعت	سریع	معمولی
ناوبری	آسان	دستی
حذف فایل	دارد	ندارد

جمع‌بندی

ابزار ncdu یکی از بهترین روش‌ها برای بررسی و مدیریت فضای دیسک در VPS است. با استفاده از این ابزار می‌توانید به‌سرعت فایل‌های حجیم را پیدا کرده و فضای سرور خود را آزاد کنید.

بررسی منظم فضای دیسک باعث بهبود عملکرد سرور و جلوگیری از مشکلات ناگهانی می‌شود.

سوالات متداول

آیا ncdu امن است؟

بله، اما هنگام حذف فایل‌ها باید دقت کنید.

آیا ncdu روی سرورهای ریموت کار می‌کند؟

بله، به‌راحتی از طریق SSH قابل استفاده است.

آیا روی همه لینوکس‌ها نصب می‌شود؟

تقریباً روی اکثر توزیع‌های لینوکس قابل نصب است.